|
| Hanedanın Mücevherleri - Bilgi Bankası Haberler, Yazılar, Fıkralar |
| AnaSayfa > Bilgi Bankası > Hanedanın Mücevherleri | |
| | Kategori | : Bilgi Bankası | | Gönderen | : Admin | | Tarih | : 2011-06-22 | | Puan | : 0  | Katılımcı : 0 | | Okunma | : 220 | | | | | |
| |
Insanlik tarihi boyunca mucevherler daima gucun ve asaletin sembolu olmuslar,
insanlar da bu cevhere sahip olabilmek adina tarih boyunca turlu mucadeleler
sergilemislerdir. Iste bu mucadelelerden birinin Osmanli sarayinda meydana
geldigini soyleyebiliriz..
XVII. asirdan itibaren icte meydana gelen ayaklanmalar, kaybedilen savaslar
devletin kazanim hanelerine yazilmamis, bilakis devleti malI=AE, siyasI=AE, idarI=AE
bakimdan sIkintilara sokmustur. Iyi mahsul alinamayan seneler ve artik
sanayilesen Avrupa karsisinda devlet bunalim gecirmeye baslamistir. Tanzimat
asrinda devlet ilk defa dis borclanmaya gitmis, akabinde borclanmalar artmis ve
artik odenemez duruma gelmistir. Bu kisa panorama devlet hazinesinin durumu
hakkinda bize umumi bir izahat vermektedir.
Ic ve dis borclar boyle bir durumdayken iktidarda olanlarin elinde sicak para
yekununun olmasi beklenemez. O takdirde paranin yerini, gucun sembolleri
arasinda yer alan ve donemin tahvilleri ve hisse senetlerinden cok daha
kiymetli olan mucevherler alacaktir. Mucevher Osmanlia=80=99da genis bir anlama
sahiptir. Mucevher Osmanlia=80=99da saray hanimlarinin taktiklari tac, gerdanlik,
inci, tepelik, bros, bilezik, kemer tokasi gibi takilardan baska; el aynasi,
yelpaze, muhur kesesi, yazi takimlari, yemek takimlari, sineklik, cok degerli
taslarla suslenmis fincan zarflarina kadar uzayan bir silsileyi ifade eder.
Mucevherlerin seruveni Abdulmecida=80=99in vefati ve Abdulaziza=80=99in culusu ile veliahd
ilan edilen Murad Efendia=80=99nin asiri borclanmasi ile baslar. Malum oldugu uzere
hanedan uyelerine Hazine-i Hassaa=80=99dan bir tahsisat baglanir ve maaslari buradan
odenirdi. Devletin mali durumunun musbet olmamasi neticesinde bu maaslar
zamaninda odenememekteydi.
Bu durum hanedan uyelerini borclanmaya sevk etmistir. Murat Efendi basta olmak
uzere hanedan uyesi bircok kisi Galata bankerlerinden borc para almislardir. Bu
bankerlerin basinda Hristaki Zografos naminda Osmanli tebaasi bir Rum vardir.
Hristaki Efendi Murat Efendia=80=99nin ve validesi Sevki-Efsar hanimin hususi
sarrafidir.
Sarraf (Tefeci) Hristaki Zografos
Bu vesileyle Murada=80=99in borclarinin bircogu Hristakia=80=99yedir. Hristaki de
mustakbel sultana borc vererek gelecege yatirim yapmistir. Veliahd Murada=80=99in
borclarinin yekunu 211.350 liradir. Murad Efendia=80=99nin aylik gelirinin yaklasIk
1.190 Osmanli lirasi oldugu dusunuldugunde aradaki ucurum hemen fark
edilmektedir. Bu maas, zamani icinde de azimsanacak bir rakam degildir ve
normal sartlarda sehzade Murada=80=99a kafi gelecek bir maastir. Yani hazine maaslari
zamaninda odemis olsa dahi Murad Efendi borclanacaktir.
Sultan Abdulaziz hala=80=99 edilip Topkapi Sarayia=80=99na goturulurken Saraya=80=99da tam bir
mucevher yagmasi meydana gelmistir. 1622a=80=99de Osmanli Sarayia=80=99ndaki Ingiliz
Buyukelcisi Sir Thomas Roe, Osmanli tarihinde ilk kez halkin padisahi tahttan
indirmesi olayini anlatirken, asilerin yeni sultana kilic kusandirmak icin
saraya girmeden once a=80=9Ckendi evleri ve namuslari olarak gordukleri saltanat
makamini yagmalamamak uzere hep birlikte and ictiklerinia=80=9D soylemektedir. Ancak
elcinin naklettigi hassasiyetin bu donemde maalesef kaybedildigini gormekteyiz.
Ne hazindir ki Sultan Abdulaziz saraydan cikarilirken once askerler tarafindan
saray yagma edilmis, ancak bu durum darbe pasalarinca hemen ortbas edilmistir.
Ardindansa asil aci olan Sultan Murada=80=99in annesi ve Murada=80=99in tahta cikisiyla
Mabeyn Musiri olan Damat Nuri Pasa tarafindan hanedana ait mucevher ve degerli
esyalarin talan edilmesidir.
Osmanli Armasi Kompozisyonlu Bros
Yapilan ihtilal esnasinda Abdulaziza=80=99in mal varligi disinda padisahin annesi,
esleri ve butun harem halkinin mucevherleri ve kiymetli esyalarina el
konulmustur. Bu kiymetli esya ve mucevherat Abdulaziza=80=99in hareminin kisisel
mallaridir yani saltanat makamina ait mallar degildir. Abdulaziza=80=99in hal
edilmesinden sonra annesi, hanimlari ve bir kisim bendeganiyla birlikte Topkapi
Sarayia=80=99na goturulurken yanlarina para, mucevher ve degerli esyalarini
almalarina izin verilmemisti. Abdulaziz Topkapi Sarayia=80=99ndan Feriye Sarayia=80=99na
goturulurken de harem halkinin, gayet alcaltici bir sekilde teker teker ust bas
aramasiyla kontrolden gecirildigi soylenir.
Nitekim Ortakoya=80=99e nakledildikleri gun annesiyle diger aile efradinin ve
cariyelerinin uzerlerinde kalan mucevherlerle altin ve gumus esyalar cekilip
alinmistir. Hatta bu sirada Abdulaziza=80=99in ucuncu hanimi rutbesinde bulunan
Mesveret Kadinefendi subaylarin hakaretine ugramis, mucevher sakladigi
dusunulerek ortundugu sal zorla cekilip alinmis ve acik sacik bir halde ortada
kalan ve zaten hasta olan kadinefendinin bu hakaretlerden sonra hastaligi
artmis, Abdulaziza=80=99in olumunden hemen sonra vefat etmistir.
Mira=80=99at-i Sunuata=80=99da Mehmed Memduh Efendi Dolmabahcea=80=99de bulunan cariyelerinin
saradan cikarilip kayiklara bindirilirken mucevher alip goturmemeleri icin bazi
zabitlerin pek cirkin ve yuz kizartacak sekilde uzerlerinde mucevher aramasi
yaptiklarini belirtmektedir.
dal-uzerine-kuslu-brosh
hatem-yuzun-muzeyyen
kabakcicegi-elmans-brosh
zumrutlu-necef-aski
cicek-desenli-zumruk-kupe
Sultan Abdulaziz haremine ait mucevher yagmasi daha ziyade yeni Valide Sultan
Sevki-Efsar tarafindan gerceklestirilmistir. Valide Sultana=80=99dan kurtarilabilen
mucevherler ise ihtilalci pasalar tarafindan kurulan bir komisyonca kayit
altina alinmis, bunlarin halkin parasiyla alindigi, dolayisiyla halk icin
harcanmasi gerektigine karar verilmistir. Ancak kisa bir sure icinde halkin
mali oldugu soylenen bu mucevherlerin buyuk bir kismi, cogu Sultan V. Murada=80=99in
veliahdlik zamanina ait olan kisisel borclari karsiliginda Hristaki Efendia=80=99ye
rehine verilmistir.
Sultan Hamid
Bastan beri Genc Osmanlilara=80=99i ve ihtilalcileri destekleyen Hristaki, ayni
zamanda V. Murada=80=99in ve annesinin ozel bankeriydi. Hristaki surekli olarak Murad
Efendia=80=99ye borc veren, vaktinden once efendi ve annesinin maaslarini odeyen,
tabii bunlara yuksek faiz isleten bir veliahd finansorudur. Hristakia=80=99nin
padisahin tahta cikmasi ve akli dengesini yitirmesi uzerine hemen ihtilalci
pasalar, Valide Sultan ve Nuri Pasa ile anlasarak cogu Abdulaziz haremine ait
mucevherleri rehin almis, kisa bir zaman sonra da bir daha geri gelmemek uzere
Parisa=80=99e gitmistir.
V. Murada=80=99in akli dengesinin bozuldugu gunlerde bunun halk icinde de duyulmasi
ve huzursuzluklara sebebiyet vermesi sonucunda darbeci pasalar istemeyerek de
olsa Sehzade Abdulhamida=80=99i padisah ilan etmek durumunda kalmislardi. II.
Abdulhamid tahta gectikten kisa bir sure sonra V. Murada=80=99in borclarini ele alir
ve rehin verilen kiymetli mucevherlerin geri alinmasina dair dava acilmasi icin
harekete gecer ve arastirma baslatir.
Her ne pahasina olursa olsun mucevherlerin Hristakia=80=99den alinmasi
gerekmektedir, zira hem maddI=AE hem de manevI=AE boylesine muhim emtianin
darbecileri desteklemis olan Hristakia=80=99nin elinde bulunmasi tehlike arz
etmektedir. Abdulhamid Kanun-i esasi kapsaminda yapacagi bu tesebbusu
V.Murada=80=99in borclarinin odenerek serefinin kurtarilmasi ve Abdulaziz hanedaninin
magduriyetinin giderilmesi seklinde bir gayeye baglar ve Hristaki ile bir dizi
gorusme yapilir. Neticesinde mucevherlerin buyuk kismini Abdulhamid geri alir.
Ancak bu sefer de padisahlik makamina ait ciftlikat-i humayunlar Hristakia=80=99ye
birakilir. Bu belli bir yil icin yapilan satistir. Bu muddet sonunda bu
ciftlikler geri alinacaktir. Sadece bu muddet icin bu ciftliklerin gelirleri
Hristakia=80=99ye tahsis edilmistir. Boylece mucevherler kurtarilmis ve V. Murada=80=99in
borclarinin odenmesi icin bir odeme plani yapilmis olur.
"Hareket Ordusu Efradinin Makrikoy Uzerine Yuruyusu"
Sultan II. Abdulhamid 31 Mart Vaka=80=99asia=80=99ndan sonra 27 Nisan 1909 tarihinde
tahttan indirilmesiyle birlikte Osmanli haremi ikinci bir mucevher yagmasiyla
karsilasir. Bu sefer talancilar, valide sultan isbirlikcileri ve ihtilalci
pasalar degildir. 31 Mart Harekatia=80=99na katilmis bircogu gayr-i muslimlerden
olusan capulcu takimi ve askeri gruplarin katilimiyla Yildiz Sarayia=80=99nda buyuk
bir yagma yasanir. Bu, tipki bir zamanlar Sultan Aziza=80=99e oldugu gibi II.
Abdulhamida=80=99den intikam alma gayretidir. Yagmadan arta kalanlar ise Ittihad ve
Terakkia=80=99ce yurtdisinda muzayedeye cikarilir ve orada satilir. Parasi Donanma
Cemiyetia=80=99ne verilir. Yani bir zamanlar Sultan II. Abdulhamida=80=99in Parisa=80=99ten
getirtip rehinden kurtardigi Osmanli hanedan mucevherleri, bu sefer yine
Parisa=80=99te, muzayede cikarilacak ve yeni iktidar tarafindan satilacaktir.
|
| Yorumlar | | Bu meatiyel için Henüz Yorum Yapılmamış, İlk yorumu siz Yapın! | | Yorum Ekle | |
|
|
|
]